کتب و مقالات

کتاب توسعه مناطق در عصرجهانی شدن

پیشگفتار

درطی بیش از سی سال کار علمی و عملی در سازمان برنامه و بودجه و آشنایی نزدیک با بخش دولتی در امر برنامه ریزی منطقه ای به انگیزه ی توسعه مناطق، ایجاد تعادل و توازن منطقه ای، جلوگیری از مهاجرت نیروی کار، تعیین هزینه ی بهینه ی اعتبارات، افزایش بهره وری و ارتقاء ارزش افزوده در بخش های مختلف فعالیت و همچنین معادل همین سال ها تحصیل و تدریس در دانشگاه، همواره این احساس وجود داشت که برای برنامه ریزی در مناطق و تحقق توسعه ی اقتصادی در آن، جز نظریه های مکانی مانند نظریه مکان مرکزی، مرکز ـ پیرامون، شهرهای میانی در توسعه  شهر های کوچک، برقراری سلسله مراتب شهری در مناطق و … که عموماً با شرایط و روابط اقلیمی، اجتماعی و اقتصادی ایران متفاوت است، نظریه ها و رویکردهای دیگری ارائه نگردیده است. این امر باعث گردیده که با تکیه بر همین نظریه ها، برنامه ریزی در مقیاس منطقه ای در سطوح مختلف دانشگاهی و حرفه ای صورت پذیرد. در حالیکه این نظریه ها و راهبرد ها علاوه بر عدم روزآمدی، در شرایط یک اقتصاد کشاورزی همگن و دارای ارتباطات فیزیکی منظم، عدم محدودیت اراضی مرغوب کشاورزی و صنعتی و با تکیه بر محاسبه ی هزینه تولید بر اساس هزینه ی حمل و نقل و فاصله ی مکان تولید و بازار، شکل گرفته اند که با کمتر با الزامات عصر جهانی شدن و ایران امروز سازگاری دارند. پدیده آلودگی محیطی کلان شهرها و شهرها که امروزه با آن مواجه ایم، نتیجه ی بکارگیری تئوری قطب های رشد و استقرار صنایع بزرگ به صورت متمرکز در این مناطق بوده است. نقاط مهاجر فرست و خالی از جمعیت مجاور شهرهای میانی نشان می دهد این تئوری نقشی در توسعه ی شهر های متوسط نداشته و تنها به تخلیه ی منابع و مهاجرت نیروی انسانی کارامد از شهرهای کوچک منجر شده است. نکته ی دیگر اینکه به سبب عدم توجه به راهبردهای حمایتی و تکمیلی در بکارگیری راهبردهای اصلی در ایران، مشکلات و مصائب پیش آمده، بیش از سایر کشورها بوده است.  از همه مهمتر، نهادهای توسعه ی منطقه ای ـ که نقش آن ها تسهیل، تسریع و نظارت بر توسعه است ـ در کشور ما، از ساختاری دولتی، ناکارامد، بی تفاوت و طلبکارانه برخوردارند که خود سد راهی بر توسعه مناطق است. در این کتاب سعی گردیده است که راهبرد های توسعه، مطابق با تحولات روز و پیچیدگی های اجتماعی و بر مبنای علوم بین رشته ای، حسب نیاز برنامه ریزان منطقه ای و دانشجویان رشته برنامه ریزی منطقه ای نگاشته شود. هرچند که ادعایی وجود ندارد که تمامی راهبردها به صورت دقیق در این کتاب آمده اما به هر حال سرآغاز آن مورد توجه قرار گرفته است تا افراد علاقمند به جستجوی بیشتر مطالب عنوان شده در کتاب های تخصصی آن بپردازند. ضمناً در ارائه ی مطالب، اگرچه تمام نظریات توسعه ی منطقه ای از سطح یک شهرستان تا همکاری چند کشور، مورد توجه بوده است، اما از آنجا که هدف نهایی برنامه ریزان منطقه ای، مناطق کوچک در حد یک استان است، باید این موارد را با مساحت مورد نظر انطباق داده و امکان عملیاتی ساختن آن را بررسی نمایند. حتماً چنین کاری ممکن خوهد بود اما نیاز به تحلیل و مداقه ی بیشتر دارد.

مهرداد ژند

جهت دانلود رایگان برروی لینک زیر کلیک نمائید.

توسعه مناطق در عصر جهانی شدن

 

پاسخ دهید

آدرس پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد.فیلدهای اجباری مشخص شده اند *